Het Domein

Lente op het domein

De mooie dagen zijn aangebroken en dat is voelbaar op Domaine de Graux. De kuddes keren langzaam terug naar de weiden na een winter onder de beschutting, de moestuin draait op volle toeren en het domein komt zachtjes weer tot leven in het ritme van de seizoenen. Een prachtige periode lonkt.

In het hart van de moestuin

De lente is het seizoen van romanesco, mesclun en radijzen. Tegelijk planten we ook kleinere hoeveelheden venkel, aubergines, paprika’s, bonen, sla, koolrabi, snijbiet en lente-uitjes om ze in de zomer te telen.

De bodem verbetert jaar na jaar, en dat is zichtbaar. Vergeleken met de nieuw uitgebreide teeltzone, waar de bodem nog steeds compact is, vertoont het oudere deel van de moestuin merkbaar een betere kwaliteit. Een duidelijk teken dat bodemstructuur, porositeit en biologische activiteit met de tijd verbeteren.

Om de bedden voor te bereiden en tegelijk het bodemleven te beschermen, blijft de methode dezelfde. We wachten tot de grond na de winter goed is opgedroogd. Vervolgens gebruiken we de woelvork om de aarde los te maken zonder ze om te keren. We voegen compost toe om de micro-organismen te voeden, de bodemstructuur luchtiger te maken en het watervasthoudend vermogen te verbeteren. We sluiten af met een lichte passage van de rotorkopeg over de bovenste centimeters.

Justine harvests the turnips

Met het oog op de IJsheiligen blijven we voorzichtig. De eerste kwetsbare groenten gaan begin april de serre in en we wachten tot halverwege de lente om buiten te planten. Afdekdoeken staan klaar voor het geval er een koudeprik komt. Deze P19-afdekdoeken* zorgen voor enkele graden extra en beperken de impact van de wind. Ze vragen wel meer werk, omdat je eerst bogen moet plaatsen om daarna de doeken aan te brengen.

Ook moeten er verzwaringszakken worden gelegd om te voorkomen dat de doeken opwaaien of verschuiven. Vanaf maart-april worden de meer resistente rassen in volle grond geplant.

Zomergroenten zoals tomaten en komkommers worden in de serre geplant, terwijl de courgettes buiten komen. Daarvoor wachten we tot 15 mei.

*Gewicht per m²: 19 g/m²

Wheelbarrels stacked at the garden shed
lambsear lettuce arranged in crates

Onderhoud en voorbereiding van de weiden

Voordat de koeien de weiden weer opzoeken, neemt Astrid, samen met het team van André, de tijd om de omheiningen en weiden te controleren en na te gaan of alles na de winter nog in orde is. Het is ook het juiste moment om het tuingereedschap boven te halen en de weilanden voor te bereiden op de lente. Het team egt de percelen en egaliseert de velden, vooral daar waar mollen hopen hebben gevormd.

Die oneffenheden kunnen gevaarlijk zijn voor landbouwmachines en voor de poten van de dieren. Bovendien belemmeren ze een gezonde grasgroei. Grondig werk nu zorgt voor dichter en voedzamer gras voor het hele jaar.

cows grazing in the spring meadow

De terugkeer naar de weide

De terugkeer verloopt geleidelijk en rustig, voordat de rotatiecyclus haar natuurlijke ritme hervat.

Galopperen, rusten onder de fruitbomen, natuurlijk gedrag dat terugkeert… De terugkeer naar de weide is zo’n moment dat alle inspanningen van de winter beloont. Astrid blijft de tijd nemen om elk dier te begroeten, gewoontes te observeren en kleine eigenaardigheden te noteren. Een band die seizoen na seizoen groeit.

Tussen winter en lente doorloopt het lichaam van de koeien een echte overgang. Vers gras brengt een golf van nieuwe energie met zich mee, en het lichaam heeft tijd nodig om zich aan te passen.

Astrid bereidt graag haar eigen natuurlijke mengsels om de immuniteit te ondersteunen, de spijsvertering te bevorderen en de overgang tussen de seizoenen te vergemakkelijken. Ze plaatst verschillende emmers in de weide, elk met een ander recept: combinaties van mineralen, sporenelementen en gedroogde kruiden, gekozen op basis van wat in deze periode van het jaar het meest nuttig lijkt.

Ze bereidt deze mengsels zelf om de metabole signalen van de koeien op te volgen en hun meest dringende gezondheidsbehoeften te identificeren. Vervolgens observeert ze de dieren.

De laatste snoeibeurt in de boomgaard

De lente kondigt zich al in maart aan. In de boomgaard stijgt het sap en vormen zich de knoppen. De eerste bloesems van de pruimen- en kersenbomen hebben hun schoonheid al getoond.

Eind februari, begin maart is het allerlaatste moment om de appel- en perenbomen te snoeien voordat ze uitlopen.

Hier snoeien we volgens de techniek van de centrale as. Eenvoudig gezegd: zodra de boom gevormd is, voeren we een lichte snoeibeurt uit die de boom begeleidt naar een meer natuurlijke groeivorm. Zo optimaliseren we de fruitproductie met respect voor de natuurlijke groei van de boom. Door goed voor de gezondheid van de bomen te zorgen, verzekeren we een goede luchtcirculatie en voldoende lichtinval.

Ook de beschermingen rond de stammen worden gecontroleerd. Zijn ze breed genoeg? Beschadigen ze de schors niet? Bieden ze nog voldoende weerstand tegen de Angus-runderen?

Daarna wieden we rond de stam en maken we een ronde door de boomgaard om de gezondheidstoestand van de bomen te beoordelen. En we hopen dat de vorst niet te laat in het seizoen toeslaat.

Aan het einde van de winter hebben we ook nieuwe nestkastjes geplaatst en de exemplaren die wat onderhoud nodig hadden, werden gerepareerd.

the orchard in early spring, blossoming

Het beschermen van de wilde fauna

Om de wilde fauna, inclusief insecten en bestuivers, te behouden en te bevorderen, werden binnen ons biotoop verschillende maatregelen genomen: onderhoud van de vijvers, aanleg van grasstroken in de teeltzones en aanplant van hagen. Deze zones vormen voedsel- en schuilplaatsen voor de lokale fauna. Hoewel de positieve effecten zich vooral op lange termijn laten voelen, dragen ze nu al bij aan een rijkere biodiversiteit in ons hele ecosysteem.

Volgens de Staat van het Waalse Leefmilieu vertoont bijna 40% van de habitattypes in het Waalse Gewest al een verbeterende trend. Onze verschillende initiatieven dragen rechtstreeks bij aan deze evolutie door de biodiversiteit en de kwaliteit van de ecosystemen te ondersteunen.

Amaury en Claude, de jachtopzieners van het domein, volgen de fauna regelmatig op door de dierpopulaties in te schatten in verhouding tot de totale oppervlakte van het domein. Zo kunnen ze de evolutie van de wilde fauna over het hele domein in kaart brengen.

De lente is het levendigste seizoen: de tijd van paren, nestelen, geboortes en het uitbroeden van eieren. Dieren zijn veel actiever dan in de winter, aangetrokken door het terugkerende voedselaanbod. De geboortes vinden plaats van maart tot mei, met reekalfjes die iets later arriveren, rond half mei. Ook zien we opnieuw hazenmannetjes die met elkaar boksen, fazanten die baltsgedrag vertonen en de eerste eendenkuikens die uit het ei komen.

2 hares looking over the pasture with trees in the background

Dit jaar is hun gedrag grotendeels vergelijkbaar met dat van vorig jaar, behalve dat ze zich verder van de werkzones verwijderen op zoek naar rust.

Deze waarnemingen bevestigen de positieve effecten van agro-ecologie op de wilde fauna: een aanpak die biodiversiteit centraal stelt in het beheer van het domein.

In 2024 konden we tijdens het maaien, een bijzonder kritieke periode voor jonge dieren, een reekalf en een reebok redden dankzij de vereniging Sauvons Bambi België. Deze natuurliefhebbers bieden hun diensten vrijwillig aan landbouwers en gemeenten aan. Met behulp van een drone uitgerust met een thermische camera kunnen ze zowel reeën als grondbroedende vogels opsporen. Dankzij de vrijwillige piloten heeft de vereniging in 2023 in België 834 reekalveren kunnen redden.

Op Domaine de Graux zal deze interventie vóór elke maaibeurt worden herhaald.

Onderhoud op het domein

Elk jaar is het ritueel hetzelfde. Ook in deze periode neemt André met zijn team het onderhoud van het domein op zich.

Een van de taken bestaat erin de bomen zorgvuldig te inspecteren. Wanneer een dode boom wordt geveld om meer licht vrij te maken voor de omliggende bomen, gaat er niets verloren. De takken worden vervolgens door de hakselaar gehaald en omgezet in houtsnippers, die worden gebruikt in de moestuin, op de velden of voor de dieren.

Ook de paden worden na de winter geïnspecteerd. Kuilen worden opgespoord en gaandeweg opgevuld. De gebouwen worden evenmin vergeten: kroonlijsten, dakpannen, opgehoopte bladeren… Alles wordt nagekeken zodat we het nieuwe seizoen goed voorbereid kunnen beginnen.

Ten slotte worden ook de vijvers gecontroleerd om verstoppingen te voorkomen en worden de sloten schoongemaakt.

The Maintenance teams driving around the domaine

nieuwsbrief

Blijf op de hoogte

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en ontdek als eerste het laatste nieuws en aankomende evenementen.

Thank you for subscribing!