Oogst in de boomgaard

Bomen, fruitrassen en een veranderend klimaat

Naarmate de zomer vordert, komt de oogst in onze boomgaarden volop op gang. Achter elke pruim en elke appel schuilt een delicaat samenspel van traditie, variëteit en weersomstandigheden.

Vakmanschap doorheen de seizoenen

Elk jaar oogsten we het fruit in onze boomgaarden op het juiste moment, afgestemd op wat we ermee willen doen. Sinds vorig jaar werken we samen met de coöperatie Reinette & Co, die onze appels en peren als tafelfruit verkoopt. Daarnaast verwerken we ons fruit tot confituur, in samenwerking met Le Bois d’Ogy, en tot sap en cider. Zo bewaren we de ultieme smaak van het seizoen in een potje, zodat we er ook maanden later nog van kunnen genieten.

Onlangs ontvingen we het label Vergers Vivants. Dat erkent dat ons fruit afkomstig is van hoogstambomen die zonder synthetische behandelingen worden geteeld. In plaats daarvan vertrouwen we op een gevarieerd ecosysteem, robuuste fruitrassen en een rijke biodiversiteit.

De pruimenoogst begint doorgaans rond 25 juli, gevolgd door de appeloogst in september. Elk jaar leert Reinette & Co, onze partner voor het beheer van de boomgaard, het domein een beetje beter kennen. Die ervaring werpt haar vruchten af. Onze kennis van het land zorgt ervoor dat we zowel het onderhoud als de oogst steeds beter kunnen organiseren.

Het vee tussen de fruitbomen laten grazen, vraagt om een zorgvuldige planning. Samen met Astrid, onze verantwoordelijke voor de kudde, stemmen we de rotatiebegrazing af op de oogst. Zo vermijden we tijdelijk de zones waar we fruit plukken en kunnen beide activiteiten harmonieus samengaan.

Zoals we vaak benadrukken, kijken we met agro-ecologische landbouw verder dan de oogst van vandaag. We houden ook rekening met de seizoenen die nog komen en zoeken voortdurend naar een evenwicht tussen een goede oogst en een gezonde bodem. Warmte en droogte zetten bomen zwaar onder druk en kunnen de productie in de daaropvolgende jaren verminderen. Stress verstoort doorgaans de vruchtvorming: bomen groeien trager en ontwikkelen een minder uitgebreid wortelstelsel. Hoe zwakker een boom wordt, hoe beperkter zijn productie.

Maar ook te veel regen is niet gunstig. Water speelt een belangrijke rol in de kwaliteit van fruit, maar een teveel aan vocht bevordert de ontwikkeling van schimmels. Dat risico is groter omdat we op Domaine de Graux geen behandelingen met pesticiden toepassen. In nattere jaren ziet het fruit er daardoor vaak minder gaaf uit, bijvoorbeeld door vlekjes op de schil, zonder dat dit de smaak beïnvloedt.

Daarom is het werk dat we in de winter en de lente verrichten zo belangrijk. Door bomen te snoeien, houden we ze gezond en veerkrachtig en sturen we hun energie naar waar die het meest nodig is. Het vee dat in de boomgaard graast, draagt bij aan een gezonde bodemstructuur en verrijkt en verlucht de grond waarvan de bomen afhankelijk zijn. Ook onze nestkasten spelen een rol: ze bieden vogels een geschikte plek om te nestelen. Deze natuurlijke bondgenoten helpen plagen onder controle te houden.

De nestkasten zijn zo geplaatst dat ze bescherming bieden tegen uiteenlopende weersomstandigheden, zoals regen, intense hitte en overheersende wind. Die aanpak heeft ervoor gezorgd dat deze omstandigheden geen nadelige invloed hebben gehad op de nestkasten.

Het beste halen uit een uitzonderlijk gevarieerde boomgaard

Een onbehandelde boomgaard met zoveel verschillende fruitrassen beheren, brengt de nodige uitdagingen met zich mee. De oogst vraagt om een strakke planning, want niet alle fruitsoorten en variëteiten, zoals bij ons het geval is omdat we geen monocultuur toepassen, rijpen op hetzelfde moment. Sommige zijn vroeg rijp, andere pas later. Ook de bestemming van het fruit, bijvoorbeeld voor confituur of sap, bepaalt wanneer en hoe we oogsten.

Om onze boomgaard gezond en productief te houden, steunen we op een netwerk van lokale partners. Sommigen helpen ons bij het onderhoud van de bomen, anderen verwerken onze oogst tot afgewerkte producten.

Zo kozen we er bewust voor om van de pruimen uit onze boomgaard confituur te maken waarbij telkens één fruitras centraal staat. Op die manier zetten we het rijke fruiterfgoed van onze regio in de kijker. We werken onder meer met Mirabelle, Prune de Prince, Belle de Thuin, Bleue de Belgique en Reine-Claude.

Die aandacht voor detail trekken we door in de bereiding van onze confituren. Julien, de ambachtelijke maker achter het merk Le Bois d’Ogy, meet hoeveel natuurlijke suikers het fruit bevat. Dat percentage verschilt niet alleen van ras tot ras, maar ook van oogst tot oogst. Op basis van die metingen past hij de hoeveelheid toegevoegde suiker, bij ons bietsuiker, aan. Zo blijft de natuurlijke zoetheid en het aromatische karakter van elke fruitsoort centraal staan.